Tarık Bin Ziyad

Haritaya baktığında her gün gördüğün bir isim var: Cebelitarık. Arapça “Cebel-i Tarık”, yani Tarık’ın Dağı. Avrupa’nın güney ucundaki o dev kaya, 1.300 yıldır bir adamın adını taşıyor.

711 baharında Tanca valisi Tarık bin Ziyad, çoğu yeni Müslüman olmuş Berberilerden oluşan yaklaşık 7.000 kişilik bir orduyla Afrika’dan İber Yarımadası’na geçti. Birkaç ay sonra, Temmuz 711'de, Guadalete Nehri kıyısında Vizigot kralı Rodrigo’nun ordusuyla karşılaştı. Rodrigo savaşta öldü ve Vizigot Krallığı bir daha toparlanamadı. Tarık durmadı; ordusunu bölerek başkent Toledo’ya kadar ilerledi. Böylece yaklaşık 800 yıl sürecek Endülüs hikâyesi başlamış oldu.

Tarık’ın en ünlü hikâyesi ise büyük ihtimalle hiç yaşanmadı. Rivayete göre karaya çıkınca gemilerini yaktırdı ve askerlerine “Önünüzde düşman, arkanızda deniz var” dedi. Ama bu sahne, olaylara en yakın erken dönem kaynaklarda geçmiyor; yüzyıllar sonra yazılan anlatılarda ortaya çıkıyor. Gerçek olan şu: Yazılan efsane, adamın kendisinden daha uzun yaşadı.

Hikâyenin sonu ise beklenmedik derecede sessiz. Tarık’ın komutanı Musa bin Nusayr bir yıl sonra İspanya’ya geldi ve ikisinin arası bozuldu. 714'te halife ikisini de Şam’a çağırdı. Bir kıtanın kapısını açan adam, hayatının geri kalanını orada, adı neredeyse unutulmuş halde geçirdi.

Bugün onun mezarını kimse bilmiyor. Ama adı, her gemi Akdeniz’e girerken yanından geçtiği o kayanın üzerinde duruyor.