Basementonfire — bilim, tarih ve kültür

Orta Asya'dan Anadolu'ya

Bozkırdan gelen kağan: kut ve ikili teşkilat, haraç makinesi, Catalaunum'da Aetius, otağdaki son gece — ve yıkmakla anıldığı hâlde yıkmadığı Roma

Bin yıllık medeniyet

Demokrasinin beşiği

Akdeniz'in efendileri

Filler, Pirus zaferi ve destansı savaşlar

Kendisini öldürenleri affeden adam: korsanlara fidyesini az bulan çocuktan Galya'daki bir milyon ölüye, Rubicon'dan Alesia'nın çift suruna, herkesi affeden diktatörden 23 bıçağa. Merhametin neden bir silah — ve neden bir ölüm fermanı — olduğunun hikâyesi. Rubicon karar noktası (sen ne yapardın?), Alesia çift sur sahnesi, 23 yara diyagramı ve Caesar → Kaiser → Çar isim ağacıyla interaktif

Tacı reddederek kral olan adam. Caesar tacı istediği için öldürüldü; Augustus istemiyormuş gibi yaparak her şeyi aldı ve yatağında öldü. Ankara'daki duvardaki zarif yalandan (Res Gestae) Cicero'nun kelime oyununa, sahte teslimden gücün gizli anatomisine, sönen vârislerden Teutoburg'un üç boş lejyon numarasına. Res Gestae 'dediği/olan', TOLLENDUM cinası, sahte seçim (Rubicon'un tersi), gücün anatomisi diyagramı ve 'alkışla' tuzağıyla interaktif — Caesar serisinin 2. parçası

Kanunu yazan adamın kendi kanununa yenilmesi. Batı ona Muhteşem dedi, Doğu Kanunî — ikisi de aynı adamı anlatıyor: biri süsünü, öteki mekanizmasını. Venedik'te sipariş edilen dört taçlı miğferden 42 gün boyunca ölü bir adamın adına basılan tuğraya. 128 gün yürüyüp 2 saatte biten Mohaç, 140 gün yürüyüp 19 gün süren Viyana. Makbul'den Maktul'e giden bir gece, otağdaki üç kilitli kapı ve Fatih Kanunnâmesi'nden gelen madde. Dört taçlı 3B miğfer hero, Mohaç savaş simülasyonu, 'sen kadısın' dava modülü, sefer takvimi, mühür tuzağı ve Kaynak Karşılaştırıcı ile interaktif — Caesar serisinin 4. parçası

Bir fikrin ele geçirdiği bir vaka olarak — kahraman ya da canavar değil, takıntılı. 12 yaşında tahta çıkarılıp indirilen, 21'inde Konstantinopolis'i alan, 49'unda Roma'ya yürürken çayırda ölen adam. Truva'daki mezardan Boğazkesen'e, Urban'ın topundan gemilerin bir gecede karadan yürütülmesine, Kerkoporta'dan Kayser-i Rûm unvanına ve Hünkâr Çayırı'ndaki zehir şüphesine. Kural: sıfat değil, sayı. Bölünmüş saray terazisi, oynanabilir kuşatma simülasyonu (surları sen de düşüremezsin), 'sen XI. Konstantin'sin' karar noktası, dört kronikçiyi yan yana koyan Kaynak Karşılaştırıcı ve zehir jürisiyle interaktif

Işıktan hızlı parçacıklar — benzetmelerle

Hareketin sesi ve ışığı nasıl değiştirdiği: kırmızıya kayma, radar, evrenin genişlemesi — interaktif

Hareket yasaları, kütleçekim, kalkülüs ve optik — F=ma oyun alanı, ters-kare simülasyonu ve dolandırılma hikâyesiyle interaktif

Kuantumun tek gerçek gizemi: dalga-parçacık ikiliği, tek elektronların girişimi, gözlemin etkisi — interaktif çift yarık simülatörü, dalga havuzu ve de Broglie hesaplayıcısıyla, arka planda hareket eden elektronlarla

Kendi ölümünü neden hiç deneyimlemeyebilirsin? Süperpozisyon, Çok Dünyalı Yorum ve kuantum intiharı — ve fikrin Adam Fawer'ın Mobius romanına kaçmış hâli; interaktif dallanma simülatörü ve dönen Möbius şeridiyle

Fizik hiç bilmeyenler için sıfırdan: kütle, kuvvet, Newton (F=ma), ivme, hız, momentum, enerji, sürtünme — gündelik örnekler ve bolca interaktif deneyle (kuvvet laboratuvarı, çarpışma simülatörü, enerji rampası). Açık temalı

Kararsız bir çekirdeğin kendiliğinden bozunması: yarılanma süresi, alfa-beta-gama, bozunma zinciri, doz ve radon. Becquerel'in kazasından Curie'nin defterlerine, Oklo'nun doğal reaktöründen kemiklerinizdeki potasyum-40'a — yıldız yarılanma simülatörü, sürüklenebilir nüfuz kutusu, sesli Geiger sayacı ve 'sen ne kadar radyoaktifsin?' hesaplayıcısıyla interaktif

Yok edilemez minik canavar + mini 2B oyun

İki hücrenin birleşip karmaşık yaşamı yarattığı an: mitokondri, Margulis, nitroplast

Darwin'in büyük fikri: çeşitlilik, kalıtım ve uyum — kamuflaj simülasyonu ve gerçek örneklerle interaktif

Sen bir şeyi yaptığında da başkasının yaptığını izlediğinde de ateşlenen nöronlar: Parma'daki kazara keşiften empati/otizm hype'ına, Hickok ve Heyes'in ciddi geri tepkisine — sinirsel aynalamanın çekişmeli hikâyesi. three.js 3B ayna-nöron ağı + 'nöronu ateşle', eylem-vs-gözlem ve bulaşma demolarıyla interaktif

Evrenin en gizemli yapıları

İnteraktif solucan deliği rehberi

Gezegenimizin doğum hikâyesi: güneş bulutsusundan demir çekirdeğe, dev çarpışmadan Ay'a — interaktif iç yapı modeliyle

Doğrulanmış akıl almaz tıp gerçekleri

Kararlarımızı ve ruh halimizi yöneten ikinci beyin

Bakteri yiyen virüsler: faj terapisi, CRISPR ve antibiyotik krizine umut

Oyun salonu tarihi + oynanabilir klasikler

OSI, TCP/IP, DNS, paketler — diyagramlarla

CPU, GPU, RAM, SSD, anakart, LCD, mikrofon ve hoparlör — bol benzetme ve interaktif araçlarla (ikili sayı, komut döngüsü, RGB piksel) tüm parçaların rehberi

Tablo bir dolap değil, tahmin makinesi: Mendeleyev boş kareler bırakıp henüz bulunmamış elementleri tarif etti ve galyum, skandiyum, germanyum tarife uydu — ama aynı yöntem hiç bulunamayan on dört hayalet de üretti, isabet oranı %50'nin altında. Orbital blokları, Madelung kuralının yirmi istisnası ve IUPAC'in hâlâ karara bağlayamadığı 3. grup; 118 elementlik interaktif tabloyla

Kimyanın en temel kavramı gündelik örneklerle: 1 mol = 6,022 × 10²³ tane. Molar kütle, dönüşüm haritası, molarite ve stokiyometri — interaktif mol hesaplayıcı, Avogadro ölçeği ve periyodik tablodan molar kütle aracıyla

Güzel yazının sanatı: hat, Doğu Asya ve Batı gelenekleri, araçlar ve başlangıç rehberi

Rönesans'tan yapay zekâya 60'tan fazla akım: hangi akım, nerede, kim, neden? Beş 'motor' çerçevesi + aranıp filtrelenebilen interaktif akım kâşifi. Batı-dışı gelenekler ve Türkiye dahil

Faiz, parite, borsa — interaktif sözlük

Paranın sessizce küçülmesi: TÜFE sepeti nasıl kurulur, çekirdek enflasyon nedir, bileşik etki parayı kaç yılda yarıya indirir? 1585 akçe tağşişinden Diocletianus’un fiyat fermanına ve Macaristan 1946’ya — kendi sepetini doldurup kendi enflasyonunu hesaplayabildiğin interaktif dosya