4.000 yıllık destan · 40'tan fazla devlet · 3 kıtayı değiştiren bir millet
𐱅𐰇𐰼𐰚
0+Kanıtlanmış Tarih
0+Kurulan İmparatorluk
0Hükmedilen Kıta
0M+Bugünkü Türk Nüfusu
Büyük Türk Devletleri
MÖ 209
Hun İmparatorluğu
MÖ 209 – MS 216
👤 Mete Han
🗺 9.000.000 km²
Bilinen ilk büyük Türk devleti. Mete Han ondalık ordu sistemi icat etti; Çin'i yıllık vergi ödemeye zorladı.
MS 434
Attila & Avrupa Hunları
MS 370 – 469
👤 Attila
🗺 4.000.000 km²
Tanrı'nın Kırbacı. Hem Doğu hem Batı Roma'yı vergi ödemeye mecbur etti.
552
Göktürk Kağanlığı
552 – 745
👤 Bumın Kağan
🗺 6.000.000 km²
"Türk" adını taşıyan ilk devlet. Orhun Yazıtları bu dönemde taşa kazındı.
1037
Büyük Selçuklu
1037 – 1194
👤 Tuğrul Bey
🗺 3.900.000 km²
İslam dünyasının hamisi. Malazgirt Savaşı'nda (1071) Bizans İmparatoru esir alındı.
1299
Osmanlı İmparatorluğu
1299 – 1922
👤 Osman Gazi → Vahdettin
🗺 5.200.000 km²
623 yıl, 3 kıta, 36 sultan. Fatih 21 yaşında İstanbul'u fethetti.
1923
Türkiye Cumhuriyeti
1923 – Günümüz
👤 Mustafa Kemal Atatürk
🗺 783.356 km²
Osmanlı'nın küllerinden doğan modern cumhuriyet. Kadınlara oy hakkı Fransa'dan 10 yıl önce verildi.
Fatih, 1453'te Konstantinopolis'i aldıktan sonra unvanlarına bir tane daha ekledi: Kayser-i Rûm — Roma'nın Sezar'ı. On beş asır önce Roma'da bıçaklanarak öldürülen bir adamın aile adı, artık bir Osmanlı padişahının unvanıydı.
Tarihin Yüzleri
basementonfire.com
Çin Seddi’nin Mutianyu kesiti. Dikkat: bugün görülen duvar 16. yüzyıl Ming yapımıdır ve Moğollara karşı örülmüştür; Hunlara (Xiongnu) karşı yapılan Qin–Han surları çok daha eski ve çoğu yerde toprak yığınından ibarettir.Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0
basementonfire.com
Hunların Galya’da bir Roma villasını yağmalayışı — Georges-Antoine Rochegrosse. Temsilî: olaydan yaklaşık 1450 yıl sonra çizilmiş romantik bir kurgu ve Attila’nın portresi değil; çağdaş bir Attila resmi elimizde yok. Hunları bir korku hikâyesi değil bir devlet olarak anlatan ayrı bir makale var: Atilla — Bozkırdan Gelen Kağan.Georges-Antoine Rochegrosse · kamu malı
basementonfire.com
Khöshöö Tsaidam’da bulunan 8. yüzyıl mermer baş — Kültigin’e ait olduğu kabul edilir. Orijinal, Moğolistan Millî Müzesi’nde; buluntu yerindekiler kopyadır.Gary Todd · CC0
basementonfire.com
Orhun yazıtlarından biri: Türkçenin bilinen en eski yazılı anıtları. Kaynak sayfası taşın buluntu yerinde mi yoksa müzedeki karşılığı mı olduğu konusunda kendi içinde çelişiyor — bu yüzden “dikili taşın kendisi” demiyoruz.Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
basementonfire.com
Malazgirt (1071) sahnesi — 15. yüzyılda Paris’te yapılmış bir el yazması tezhibi. Olaydan yaklaşık 350 yıl sonra, Fransa’da, Fransız şövalye giysileriyle hayal edilmiş: Anadolu’nun kaderini belirleyen savaşın çağdaş bir resmi yok.BnF Français 226 · kamu malı
basementonfire.com
II. Mehmed portresi, Gentile Bellini’ye atfedilir — “kesin Bellini” denemiyor. Ayrıca National Gallery’nin kendi notuna göre tablo, özellikle figür kısmında neredeyse baştan boyanmış: gördüğünüz yüzün ne kadarı 1480, ne kadarı sonraki eller, belirsiz.Gentile Bellini’ye atfedilir · kamu malı
basementonfire.com
20 Eylül 1928, Kayseri: Atatürk yeni harfleri tahtada halka öğretiyor. Latin alfabesine geçiş üç ayda tamamlandı — bu fotoğraf, o üç ayın nasıl geçtiğinin belgesi.Cumhurbaşkanlığı arşivi · kamu malı
🐺 Bozkurt: Kutsal Ata
basementonfire.com
Bozkurt. Türk destanlarında Asena ve Kök Böri adlarıyla anılan hayvan, kökeni bir kurda bağlayan anlatının merkezindedir.Gary Kramer · US Fish & Wildlife Service
🏔️
Ergenekon Destanı
Türkler ağır bir yenilginin ardından dağlarla çevrili Ergenekon vadisinde mahsur kaldı. Demirciler dağı eriterek çıkış yolu açtı. Bu kurtuluşa öncülük eden bir Bozkurt'tu.
🐺
Asena: Kutsal Dişi Kurt
Göktürk yaratılış efsanesinde tüm Türkler düşmanlarca katledilir, yalnızca bir çocuk kalır. Dişi kurt Asena bu çocuğu büyütür. Ondan doğan on oğlun soyu Göktürkleri oluşturur.
🚩
Sancaktaki Kurt Başı
Göktürk kağanlarının otağı önünde altın kurt başlı sancak dikilirdi. Kurt kafası tüğ üzerine takılır; savaşa gidildiğinde öncü birlikler bu sancak arkasında ilerledi.
⚡
Günümüzdeki Miras
Bozkurt sembolü bugün hâlâ Türk kültüründe derin anlam taşır. Spor takımlarından askeri birliklere uzanan bu gelenek, 1.500 yıllık kesintisiz bir kültürel belleği yansıtır.
Türk Kültürü
Orhun Alfabesi: Taşa Kazınan Tarih
Göktürkler, Proto-Türk yazısından geliştirdikleri özgün runik bir alfabe kullandı. 38 harfli bu sistem soldan sağa veya sağdan sola yazılabilirdi. Moğolistan'daki Orhun Vadisi'nde taşlara kazınan metinler, 8. yüzyıldan bu yana sağlam durmaktadır. Bu yazı geleneği asırlar sonra Osmanlı'nın hat sanatında doruğa ulaştı; bu incelik bugün bir görsel dil olarak kaligrafinin en gelişmiş geleneklerinden biri sayılır.
💡 Harflerin üzerine gelin — Türkçe karşılıklarını görün
